Vệ Sinh Nhà Máy Thực Phẩm: 10 Hạng Mục Cần Làm Sạch Kỹ
Trong ngành thực phẩm, môi trường sản xuất sạch sẽ có vai trò đặc biệt quan trọng. Nhà máy là nơi nguyên liệu, con người, máy móc, bao bì và thành phẩm liên tục di chuyển qua nhiều công đoạn. Nếu bụi bẩn, dầu mỡ, cặn thực phẩm hoặc nước đọng không được xử lý đúng cách, chúng có thể trở thành nguồn gây ô nhiễm cho khu vực sản xuất.
Chính vì vậy, vệ sinh nhà máy thực phẩm không nên chỉ được hiểu là lau sàn hay làm sạch bề mặt bên ngoài. Công việc cần được tổ chức thành quy trình rõ ràng, phù hợp với từng khu vực, loại thiết bị và đặc điểm sản xuất của doanh nghiệp.
Theo Luật An toàn thực phẩm Việt Nam, cơ sở sản xuất thực phẩm phải có trang thiết bị, dụng cụ và phương tiện phù hợp cho việc rửa, khử trùng, phòng chống côn trùng và động vật gây hại; đồng thời phải duy trì các điều kiện bảo đảm an toàn thực phẩm trong quá trình hoạt động.
Với kinh nghiệm trong lĩnh vực vệ sinh công nghiệp, Công ty CP Xây dựng & Vệ sinh Hòa Mỹ cung cấp giải pháp làm sạch nhà xưởng phù hợp với điều kiện thực tế của từng doanh nghiệp, từ sàn, tường, trần, đường ống đến khu vực máy móc và các vị trí khó tiếp cận.
Vệ sinh nhà máy thực phẩm giúp duy trì môi trường sản xuất sạch sẽ và chuyên nghiệp.Vệ sinh nhà máy thực phẩm là quá trình loại bỏ bụi, chất bẩn, dầu mỡ, cặn nguyên liệu, cặn thực phẩm và những chất không mong muốn tại môi trường sản xuất.
Codex định nghĩa hoạt động làm sạch là loại bỏ đất, cặn thực phẩm, bụi bẩn, dầu mỡ hoặc các chất không mong muốn khác. Khử trùng là bước giảm số lượng vi sinh vật bằng phương pháp hóa học hoặc vật lý xuống mức không làm ảnh hưởng đến an toàn và tính phù hợp của thực phẩm. Hai khái niệm này có liên quan nhưng không hoàn toàn giống nhau.
Do đó, tại nhà máy thực phẩm, cần xác định rõ khu vực nào chỉ cần làm sạch và khu vực nào còn phải áp dụng quy trình khử trùng phù hợp theo hệ thống quản lý an toàn thực phẩm của nhà máy.
Tại sao vệ sinh nhà máy thực phẩm đặc biệt quan trọng?
Nhà máy thực phẩm có yêu cầu vệ sinh khác với nhiều loại nhà xưởng thông thường bởi sản phẩm cuối cùng liên quan trực tiếp đến người tiêu dùng.
Trong quá trình sản xuất có thể phát sinh nhiều nguồn chất bẩn như vụn nguyên liệu, bột, dầu mỡ, nước, chất hữu cơ, bụi bao bì và chất thải từ quá trình chế biến.
Nếu không được kiểm soát, các yếu tố này có thể làm tăng nguy cơ nhiễm bẩn môi trường sản xuất.
Codex xác định vệ sinh thực phẩm bao gồm các điều kiện và biện pháp cần thiết nhằm bảo đảm thực phẩm an toàn và phù hợp trong toàn bộ chuỗi thực phẩm. HACCP cũng tiếp cận vấn đề an toàn thực phẩm thông qua việc nhận diện, đánh giá và kiểm soát các mối nguy sinh học, hóa học và vật lý.
Vì vậy, một kế hoạch vệ sinh được xây dựng tốt không chỉ giúp nhà máy sạch hơn về mặt hình ảnh mà còn hỗ trợ hệ thống kiểm soát vệ sinh và an toàn thực phẩm của doanh nghiệp.
Những khu vực cần làm sạch trong nhà máy thực phẩm
Nhà máy thực phẩm cần được làm sạch đồng bộ từ trần, vách, đường ống đến sàn
Phạm vi vệ sinh nhà máy thực phẩm phụ thuộc vào loại thực phẩm được sản xuất, quy mô nhà máy, thiết kế dây chuyền và tiêu chuẩn mà doanh nghiệp đang áp dụng.
Thông thường, kế hoạch có thể bao gồm:
Sàn khu vực sản xuất và hành lang
Tường, vách Panel và cửa
Trần, xà gồ và kết cấu trên cao
Hệ thống đường ống
Bề mặt ngoài của máy móc và dây chuyền
Khu vực đóng gói
Kho nguyên liệu và kho thành phẩm
Khu vực tập kết chất thải
Hệ thống cửa, kính và khu vực phụ trợ
Những góc khuất và vị trí dễ tích tụ bụi, nước hoặc cặn thực phẩm
Mỗi khu vực cần có phương án riêng. Không nên sử dụng một phương pháp vệ sinh duy nhất cho toàn bộ nhà máy.
Vệ sinh sàn nhà máy thực phẩm
Máy chà sàn công nghiệp hỗ trợ làm sạch khu vực sàn nhà máy có diện tích lớn.
Sàn là một trong những vị trí cần được chú trọng bởi đây là nơi thường xuyên chịu tác động từ nhân viên, xe đẩy, thiết bị vận chuyển, nguyên liệu và nước trong quá trình sản xuất.
Tùy khu vực, sàn có thể xuất hiện bụi, dầu mỡ, cặn thực phẩm hoặc nước đọng.
Việc làm sạch cần lựa chọn máy móc, dụng cụ và hóa chất tương thích với loại bề mặt. Máy chà sàn công nghiệp có thể được sử dụng tại những khu vực phù hợp để hỗ trợ xử lý diện tích lớn.
Sau khi vệ sinh, cần hạn chế tình trạng nước đọng kéo dài và kiểm tra các góc, chân tường hoặc khu vực dưới thiết bị, nơi chất bẩn dễ bị bỏ sót.
Vệ sinh tường và vách Panel nhà máy
Làm sạch vách Panel giúp duy trì không gian sản xuất sạch và sáng.
Vách Panel được sử dụng phổ biến tại nhiều nhà máy thực phẩm bởi bề mặt tương đối thuận tiện cho việc vệ sinh.
Tuy nhiên, bụi, hơi ẩm hoặc chất bẩn vẫn có thể bám lên vách theo thời gian, đặc biệt tại khu vực gần dây chuyền sản xuất.
Khi vệ sinh cần chú ý đến khe nối, chân vách, góc giao giữa tường và sàn. Đây là những vị trí dễ bị bỏ qua nếu chỉ tập trung làm sạch các bề mặt lớn.
Dung dịch sử dụng cũng cần phù hợp với vật liệu để hạn chế làm hỏng hoặc ảnh hưởng đến bề mặt Panel.
Làm sạch trần, xà gồ và đường ống trên cao
Nhân viên làm sạch bụi tại trần, xà gồ và hệ thống đường ống trên cao.
Bụi và mạng nhện có thể tích tụ tại trần, xà gồ, máng cáp, đường ống và các kết cấu phía trên dây chuyền.
Đây là những khu vực khó vệ sinh hàng ngày nên thường cần được đưa vào kế hoạch tổng vệ sinh hoặc vệ sinh định kỳ.
Trước khi thực hiện, đội ngũ thi công cần khảo sát chiều cao, vị trí dây chuyền bên dưới và điều kiện tiếp cận. Có thể cần sử dụng thiết bị nâng người hoặc dụng cụ chuyên dụng.
Đặc biệt, công việc trên cao nên được bố trí trước khi vệ sinh sàn và các bề mặt phía dưới nhằm hạn chế tình trạng bụi rơi xuống khu vực đã được làm sạch.
Vệ sinh máy móc và dây chuyền sản xuất thực phẩm
Vệ sinh khu vực máy móc cần tuân thủ phạm vi và yêu cầu kỹ thuật của nhà máy.
Máy móc là hạng mục cần thận trọng cao trong quá trình vệ sinh nhà máy thực phẩm.
Không phải bộ phận nào của máy cũng có thể tiếp xúc với nước hoặc hóa chất. Một số khu vực còn liên quan đến điện, cảm biến, bảng điều khiển hoặc chi tiết kỹ thuật.
Vì vậy, trước khi vệ sinh cần xác định rõ phạm vi công việc với đại diện kỹ thuật của nhà máy.
Đối với những bề mặt tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm, quy trình vệ sinh và khử trùng phải tuân thủ hệ thống an toàn thực phẩm và hướng dẫn kỹ thuật mà nhà máy áp dụng. Đơn vị vệ sinh công nghiệp không nên tự ý lựa chọn hóa chất hoặc tháo lắp máy khi chưa được thống nhất.
Làm sạch khu vực kho nguyên liệu và kho thành phẩm
Kho là nơi lưu giữ lượng lớn nguyên liệu, bao bì hoặc sản phẩm hoàn thiện. Vì vậy, bụi và chất bẩn tại đây cũng cần được kiểm soát.
Luật An toàn thực phẩm yêu cầu nơi bảo quản và phương tiện bảo quản phải có diện tích phù hợp, bảo đảm vệ sinh trong quá trình bảo quản.
Khi vệ sinh kho, cần chú trọng sàn, chân kệ, khe giữa các giá hàng, góc tường, cửa và những khu vực ít được tiếp cận.
Việc vệ sinh cũng cần được phối hợp với kế hoạch xuất nhập hàng nhằm hạn chế ảnh hưởng đến hoạt động của nhà máy.
Làm sạch và khử trùng không phải là một bước duy nhất
Một sai lầm thường gặp là xem làm sạch và khử trùng như cùng một công việc.
Thực tế, làm sạch chủ yếu loại bỏ cặn thực phẩm, dầu mỡ, bụi và chất bẩn trên bề mặt. Khử trùng hướng đến giảm lượng vi sinh vật bằng biện pháp phù hợp.
Do đó, tùy quy trình của nhà máy, bề mặt có thể cần được làm sạch kỹ trước khi thực hiện bước khử trùng.
Đây là lý do vệ sinh nhà máy thực phẩm cần được triển khai theo quy trình thay vì sử dụng hóa chất một cách tùy ý.
Hóa chất sử dụng khi vệ sinh nhà máy thực phẩm
Hóa chất là yếu tố cần được kiểm soát chặt chẽ.
Việc lựa chọn sản phẩm cần căn cứ vào loại chất bẩn, vật liệu bề mặt, khu vực sử dụng và yêu cầu của nhà máy. Không nên mặc định hóa chất có khả năng tẩy càng mạnh thì hiệu quả càng tốt.
Đặc biệt, hóa chất vệ sinh không được để trở thành nguồn gây nhiễm vào nguyên liệu, bao bì hoặc thực phẩm.
Đối với khu vực có bề mặt tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm, doanh nghiệp cần áp dụng đúng hóa chất, nồng độ, thời gian tiếp xúc và quy trình tráng/rửa theo hệ thống vệ sinh đã được xác lập.
Vệ sinh nhà máy thực phẩm và HACCP
HACCP là hệ thống quản lý an toàn thực phẩm dựa trên phân tích và kiểm soát các mối nguy sinh học, hóa học và vật lý. Các chương trình tiên quyết, trong đó có thực hành vệ sinh tốt, tạo nền tảng cho việc xây dựng và vận hành HACCP hiệu quả.
Điều này có nghĩa vệ sinh nhà máy không thay thế HACCP. Thay vào đó, công tác vệ sinh là một phần quan trọng trong môi trường kiểm soát mà hệ thống quản lý an toàn thực phẩm cần dựa vào.
Vì vậy, nếu nhà máy đang áp dụng HACCP, GMP hoặc một hệ thống quản lý an toàn thực phẩm khác, phương án vệ sinh thuê ngoài cần được phối hợp với quy định nội bộ của nhà máy.
Quy trình vệ sinh nhà máy thực phẩm chuyên nghiệp
Đội ngũ vệ sinh Hòa Mỹ triển khai công việc theo kế hoạch và từng khu vực cụ thể.
Trước tiên, cần khảo sát thực tế để xác định loại hình sản xuất, diện tích, vật liệu bề mặt, máy móc, mức độ bám bẩn và các khu vực có yêu cầu đặc biệt.
Sau khảo sát, đội ngũ vệ sinh xây dựng phạm vi công việc và phân chia từng khu vực.
Trước khi thi công cần phối hợp với đại diện nhà máy để xác định thời điểm phù hợp, khu vực được phép tiếp cận, yêu cầu đối với máy móc và những vùng cần cách ly.
Công việc sau đó được triển khai theo phương án đã thống nhất. Các hạng mục trên cao thường được xử lý trước, tiếp đến là vách, thiết bị và cuối cùng là sàn.
Sau khi hoàn thành, từng khu vực được kiểm tra và bàn giao. Với các nhà máy có quy định riêng về xác nhận vệ sinh, việc nghiệm thu cần tuân theo tiêu chí của doanh nghiệp.
Bao lâu nên vệ sinh nhà máy thực phẩm?
Không có một tần suất cố định áp dụng cho tất cả nhà máy.
Những khu vực tiếp xúc thường xuyên với nguyên liệu hoặc phát sinh chất bẩn liên tục có thể cần vệ sinh sau mỗi ca hoặc theo quy trình sản xuất. Trong khi đó, trần, xà gồ, đường ống và một số khu vực trên cao có thể được bố trí theo chu kỳ dài hơn.
Tần suất phù hợp cần được xác định dựa trên đánh giá rủi ro, loại sản phẩm, mức độ phát sinh chất bẩn và yêu cầu của hệ thống quản lý an toàn thực phẩm.
Doanh nghiệp nên xây dựng lịch riêng cho từng khu vực thay vì chờ đến khi toàn bộ nhà máy quá bẩn mới tiến hành tổng vệ sinh.
Những lưu ý khi lựa chọn dịch vụ vệ sinh nhà máy thực phẩm
Đơn vị thực hiện cần có khả năng khảo sát và xây dựng phương án phù hợp với môi trường sản xuất thực tế.
Nhân viên vệ sinh phải tuân thủ yêu cầu về trang phục bảo hộ, quy định ra vào và nguyên tắc vệ sinh của nhà máy.
Thiết bị và dụng cụ cũng cần được bố trí phù hợp để hạn chế nguy cơ mang chất bẩn từ khu vực này sang khu vực khác.
Đặc biệt, nhà máy nên thống nhất rõ phạm vi đối với máy móc, khu vực tiếp xúc thực phẩm và các khu vực nhạy cảm trước khi thi công.
Vệ Sinh Hòa Mỹ – giải pháp vệ sinh nhà máy thực phẩm theo nhu cầu doanh nghiệp
Vệ Sinh Hòa Mỹ cung cấp giải pháp vệ sinh nhà máy thực phẩm theo nhu cầu doanh nghiệp.
Mỗi nhà máy thực phẩm có dây chuyền, quy mô và yêu cầu vệ sinh khác nhau. Vì vậy, phương án làm sạch hiệu quả cần được xây dựng dựa trên khảo sát thực tế thay vì áp dụng máy móc một quy trình chung.
Công ty CP Xây dựng & Vệ sinh Hòa Mỹ cung cấp giải pháp vệ sinh công nghiệp cho nhà xưởng và nhà máy, hướng đến việc bố trí nhân sự, thiết bị và phương pháp làm sạch phù hợp với từng khu vực.
Đối với vệ sinh nhà máy thực phẩm, Hòa Mỹ có thể phối hợp với doanh nghiệp để xác định phạm vi vệ sinh sàn, vách, trần, xà gồ, đường ống, kho, khu vực máy móc và các hạng mục liên quan theo yêu cầu thực tế.
Website chính thức hiện cũng công bố địa chỉ tại ngõ 172 Vũ Hữu, hotline và số điện thoại liên hệ của Hòa Mỹ 0988844650 !
Kết luận
Vệ sinh nhà máy thực phẩm là công việc cần được thực hiện có kế hoạch, đúng phạm vi và phù hợp với hệ thống quản lý an toàn thực phẩm của từng doanh nghiệp. Từ sàn, vách Panel, trần, xà gồ và đường ống đến máy móc, kho nguyên liệu và khu vực đóng gói, mỗi vị trí đều có đặc điểm vệ sinh riêng.
Một phương án vệ sinh phù hợp không chỉ hướng tới bề mặt sạch đẹp mà còn giúp doanh nghiệp duy trì môi trường sản xuất gọn gàng và hỗ trợ các biện pháp kiểm soát vệ sinh trong nhà máy.